|
|
Tuesday, July 25, 2006
*Από αφήγηση του Δημητρίου Αλατά *
Θυμάμαι από παιδί τους γέρους του χωριού μας. Ήταν σοβαροί στην εμφάνιση, απλοί στα λόγια ,στους τρόπους και στο ντύσιμο. Φορούσαν φουστανέλες και τσαρούχια με μαύρη φούντα, στη μέση φορούσαν το σελάχι που έβαζαν μέσα την μαχαίρα τους, την μαντίλα τους, το πορτοφόλι τους, την καπνοσακούλα, τον πυριόβολο με την τσακμακόπετρα - στουρνάρι - και την ίσκα που άναβαν φωτιά, κτυπώντας τον πυριόβολο στο στουρνάρι, άναβε η ίσκα και μ' αυτή το τσιγάρο και την φωτιά.
Τους άρεσε να αφηγούνται διάφορες ιστορίες, που είχαν ακούσει από τους μεγαλύτερους για τους Τούρκους του εικοσιένα, τους παλικαράδες του χωριού, που έδρασαν στην επανάσταση και στα μετέπειτα χρόνια, για τα ξωτικά, για τους δράκους .για τους ληστές για τους ντόπιους και τους φερτούς
Αυτές τις ιστορίες τις είχα ακούσει από τους γέροντες του χωριού και από τον μακαρίτη πατέρα μου Βαγγέλη που τα είχε κρατήσει στη μνήμη του γιατί γνώριζε την αξία τους
Γι' αυτό ότι σου περιγράφω , το πήρα από τις διηγήσεις αυτές.
Ας είναι αιωνία η μνήμη των νεκρών αυτών που μας έδωσαν τις παραδόσεις τους και η θύμηση αυτή είναι μνημόσυνο στην ιερή τους μνήμη
Posted at 01:41 am by alatas
Permalink
Friday, October 07, 2005
Βιογραφικό
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΥΑΓ. ΑΛΑΤΑΣ
Γεννήθηκε στόν Πύργο Υπάτης το 1908
Παιδί της πολυμελούς οικογένειας ,του Ευάγγελου Αλατά , ασχολήθηκε με την κτηνοτροφία την γεωργία και την υλοτομία .
Παντρεύτηκε την Βασιλική Σταματοπούλου από τον Πύργο , και απέκτησαν τρείς κόρες ,την Ευαγγελία ( Παντρεύτηκε τον Νίκο Ολυμπιάδη ) την Κωνσταντούλα ( Παντρεύτηκε τον Γ. Κουτσούκο) και την Μαρία ( Παντρεύτηκε τον Βασίλη Μαυρίκο ). Πολέμησε στο Αλβανικό Μέτωπο και στήν κατοχή οργανώθηκε στο ΕΑΜ , από τούς πρώτους που ακολούθησαν τον Αρη Βελουχιώτη στόν ένοπλο αγώνα εναντίον των κατακτητών.
Η αντάρτικη δράση του είχε σαν αποτέλεσμα το κάψιμο του σπιτιού του από τους Γερμανούς , και με την λήξη του Εμφυλίου βρέθηκε εξόριστος για τέσσερα χρόνια στην Ικαρία.Με την επιστροφή του από την εξορία εγκαταστάθηκε και πάλι στον Πύργο ανοικοδόμησε το κατεστραμμένο σπίτι του , και συνέχισε να δίνει το παρών στόν χωροφύλακα γιά την * αντεθνική του δράση* .συνεχίζοντας τις αγροτικές του ασχολίες ,για την ανατροφή των τριών κοριτσιών τουΔικαιώθηκε ο αγώνας του , όταν η Κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου αναγνώρισε την Εθνική μας Αντίσταση το 1984 .
Η γυναίκα του Βασιλική απεβίωσε το 1978 και ο ίδιος το 1998 ετάφη στο Νεκροταφείο της Αγ.Σοφίας στον Πύργο σε ηλικία 90 ετών
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΑΛΑΤΑ
Η Πρώτη οικογένεια Αλατά στο χωριό μας που αναφέρεται σε επίσημα αρχεία ήταν η οικογένεια του Αθανασίου Αλατά στο τέλος του 18 ου αιώνα.
Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΛΑΤΑΣ είχε Δύο γιους τον Αλατόγιαννο ( Αγωνιστής του 1821) και τον Μανιώτη.
ΑΛΑΤΟΓΙΑΝΝΟΣ Γεννήθηκε το 1790 και πέθανε το 1853 . Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιάννης Αθανασίου Αλατάς .Κλέφτης και αρματολός ,πρωτοπαλίκαρο του Κοντογιάννη ,πρίν την Επανάσταση .Στα 1810 σκότωσε όλους τους Τούρκους του χωριού και γκρέμισε τα σπίτια τους ,για να μην έχει αφορμή και δικαίωμα ο Αλή Πασάς να κάνει το χωριό τσιφλίκι του. Στην επανάσταση πήρε μέρος από την αρχή έως το τέλος υπό τις διαταγές του Μ.Κοντογιάννη και άλλων οπλαρχηγών .Ανδραγάθησε στις δύο μάχες της Υπάτης και πήρε μέρος στις διαπραγματεύσεις με τους Τούρκους για την παραδοσή τους στις 18/4/1821. Πολέμησε στην Άμπλιανη στο Καρπενήσι στην Καλιακούδα όπου τραυματίσθηκε στο αριστερό χέρι,στο Νιόκαστρο στην Πύλο ,στο Κρεμμύδι Μεσσηνία ,στην πολιορκία του Μεσολογγίου όπου του χάρισε ο Καραισκάκης ένα ντουφέκι ,στη πολιορκία της Αθήνας και σε πολλές άλλες μάχες .Είχε πάντα μαζί του πολλούς άνδρες και θεωρούνταν Μπουλουξής. Η Επιτροπή Εκδουλεύσεων μετά την απελευθέρωση του έδωσε βαθμό ...απλού στρατιώτη με Α.Μ 10561 και αρ.ν.μ. 6512 Σύμφωνα με την παράδοση ήταν ατρόμητο και σπάνιο παλικάρι , μαζί δε με τον Παπαδήμα ξεσήκωναν τους υπόδουλους Έλληνες στην περιοχή μας ,στον απελευθερωτικό αγώνα κατά των Τούρκων.
ΑΛΑΤΑΣ ΑΘ. ΜΑΝΙΩΤΗΣΑδελφός του Αλατόγιαννου .Πήρε μέρος στην Επανάσταση και αγωνίστηκε κάτω από τις διαταγές πολλών οπλαρχηγών .Πολέμησε ηρωικά και Ανδραγαθησε στη μάχη του Αετού μαζί με πολλούς συγχωριανούς του στο σώμα του Αντρίτσου Σαφάκα
Ο Αλατόγιαννος είχε γιους τους Αθανάσιο και Κώστα Αλατά.
Ο Αθανάσιος Αλατάς είχε γιο το Ιωάννη ( Νεάνη) .
Ο Κώστας Αλατάς είχε γιους τους Μήτρο ( Χαλτουπάκη) και τον Χρήστο (Σακόμα).
Ο Ιωάννης Αλατάς (Νεάνης ) είχε γιους του Κώστα ,Γεώργιο , Αθανάσιο και Ευάγγελο.
Το 1866 στο θρυλικό Αρκάδι στην Κρήτη ο Ιωάννης Αλατάς ήταν ένας από τους 10 Στερεοελλαδίτες εθελοντές που πολέμησαν για την άμυνα της Μονής τον Οκτώβριο και Νοέμβριο του ιδίου έτους μαζί με το Ελληνικό στρατιωτικό σώμα των 225 στρατιωτών και τους 150 Κρήτες υπό τις διαταγές του ηρωικού Ανθυπολοχαγού Ιωάννη Δημακόπουλου.
Ιωάννης Αλατάς ( Νεάννης) : Μαχητής στο Αρκάδι
Το Αρκάδι ,ιδρύθηκε επί Αυτοκράτορος Βυζαντίου Αρκαδίου σε στρατηγική θέση στη Κρήτη .
Στίς 3 Μαρτίου 1866 συγκεντρώθηκαν στη μονή 150 Κρήτες επαναστάτες για να φθάσουν το Νοέμβριο τούς 375 , με την άφιξη 225 στρατιωτών από την Ελλάδα (μεταξύ των οποίων 10 Στερεοελλαδιτών ένας από τούς οποίους ήταν ο Ιωάννης Αλατάς- Νεάννης ) με επικεφαλής τον Συνταγματάρχη του Ε.Σ.Π. Κορωναίο. Ο οποίος ανακηρύχθηκε αρχηγός της φρουράς . Διαφώνησε όμως για την αμυντική θέση της Μονής με τον Ηγούμενο Γαβριήλ ο οποίος δεν ήθελε να την εγκαταλείψει και αυτός διόρισε νέο Φρούραρχο του Μοναστηριού ( είχαν καταφύγει σε αυτό και 705 γυναικόπεδα ) τον Ανθυπολοχαγό Ι.Δημακόπουλο.
Ο Τούρκικος Στρατός αποτελούμενος από 6000 πεζούς 200 Ιππείς 1200 Αλβανούς και υποστηριζόμενος από 30 κανόνια ,υπό τον Μουσταφά Ναίλη Πασά εκστράτευσε εναντίον της Μονής. Παράλληλα ζήτησε από τον Ηγούμενο Γαβριήλ να παραδοθεί.Η απάντηση όμως ήταν .
«Άν θες Πασά τα άρματα μας έλα να τα πάρεις».
Η επίθεση ξεκίνησε στις 8 Νοεμβρίου, στή μάχη διακρίνονται οι Ι.Δημακόπουλος ,Σπύρος Ολύμπιος, Ιωάννης Αλατάς ( Νεάννης ) ,Κούβος ,Δενιανάκης , Γαληνάκης ,κλπ. Τη δεύτερη όμως μέρα ,διασπάται η εξωτερική γραμμή άμυνας σκοτώνεται ο Ηγούμενος Γαβριήλ και οι Τούρκοι εισέρχονται στον περίβολο του Μοναστηριού. Εξαντλημένοι και με βέβαιη την αιχμαλωσία (με όλα τα επακόλουθα της )ο Κωνσταντίνος Γιαμπουδάκης από το χωριό Άδελε του Ρεθύμνου κλείνεται μαζί με πολλούς πολεμιστές αλλά και γυναικόπαιδα στην πυριτιδαποθήκη .Η πυροδότηση των βαρελιών με το μπαρούτι προκάλεσε την καταστροφή της Μονής και τον θάνατο πολλών Ελλήνων και Τούρκων εισβολέων Περισσότεροι από 1.200 Τούρκοι, έμειναν στον τόπο. Ύστερα όμως από λίγο, αφού δεν υπήρχε αντίπαλος γι' αυτούς, όρμησε πιο λυσσασμένος και πιο άγριος ο εξαγριωμένος τουρκικός στρατός και σκότωνε όσους έβρισκε μπροστά του.
Σκύλευαν ακόμα όλους τους νεκρούς, χωρίς να εξαιρούν και τους δικούς τους.
.Ο Γαβριήλ είχε σκοτωθεί από νωρίς στην ταράτσα.Οι Τούρκοι του έκοψαν το κεφάλι, το έβαλαν πάνω σε μια ξιφολόγχη και φώναζαν κοροϊδευτικά:-Γιάετε η κεφαλή του παπά σας.
Από τους 966 του Μοναστηριού, 3-4 μόνο κατόρθωσαν και ξέφυγαν. Οι έξι εθελοντές που δε σκοτώθηκαν στη μάχη, κατακρεουργήθηκαν χωρίς οίκτο. Αιχμαλωτίστηκαν 114 και ανάμεσά τους ο Δημακόπουλος ο οποίος θα σωζόταν, αν άκουγε τη Χαρίκλεια Δασκαλάκη η οποία του έλεγε να ντυθεί με κρητικά ρούχα, αλλά αυτός αρνήθηκε λέγοντας:-Θα αποθάνω φέρων την στολήν του Έλληνος αξιωματικού.Αργότερα τους τουφέκισαν, αφού πρώτα τους βασάνισαν σκληρά.Η εκκλησία δεν καταστράφηκε από την ανατίναξη. Φαίνονται όμως τα ίχνη των βλημάτων που δέχτηκε κατά την έκρηξη.
Ο Ευάγγελος Αλατάς είχε γιους τους Δημήτρη ,Ιωάννη,Νικόλαο και Παναγιώτη.
Αθανάσιος Αλατάς
Το 1878 ισχυρή δύναμη του Ελληνικού στρατού εισχώρησε από την Σούρπη ,Δερβένι, Φούρκα ,Γιαννιτσού στο Τούρκικο έδαφος και έφθασε στον Δομοκό.
Την επομένη όμως ημέρα ,ύστερα από την επέμβαση των μεγάλων Δυνάμεων ο Ελληνικός Στρατός επέστρεψε στην βάση του.
Στην Θεσσαλία παρέμειναν κρυφά 175 στρατιώτες υπό την αρχηγία των Υπαξιωματικών ( Λοχία Τερτίπη και Λάιο).
Οι Στρατιώτες αυτοί παρέμειναν στην περιοχή για ένα 6μηνο περίπου , τονώνοντας το ηθικό των υπόδουλων Ελλήνων .
Ένας από τους 170 στρατιώτες ,ήταν και ο Αθανάσιος Αλατάς .
Η Οικογένεια Αλατά έδωσε το παρόν στους Βαλκανικούς Πολέμους και στην Εθνική μας Αντίσταση κατά των Γερμανών μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ .
Τη δράση της αυτή την πλήρωσε με έκτακτα στρατοδικεία ,φυλακές και εξορία.
Posted at 01:23 am by alatas
Permalink
( Η Επανάσταση του 1878 - Ιστορικό )
Η Επανάσταση του 1878 προετοιμάστηκε για την απελευθέρωση των υπόδουλων επαρχιών Θεσσαλίας, Ηπείρου και Μακεδονίας. Ύστερα όμως από την πίεση των Μ. Δυνάμεων (Αγγλογάλλων) η Κυβέρνηση εγκατέλειψε τους επαναστάτες αβοήθητους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, η Επανάσταση να αποτύχει στον Όλυμπο (Μακεδονία), στην Ήπειρο (Άρτα) και στη Μαγνησία. Η Επανάσταση στη Δυτική Θεσσαλία άρχισε από το Δομοκό, όπου είχαν εισβάλει στρατός και επαναστατικά σώματα. Η κυβέρνηση όμως αναγκάστηκε να ανακαλέσει το στρατό από το Δομοκό.Ήταν όμως τέτοιος ο πατριωτικός ενθουσιασμός των στρατιωτών και των υπαξιωματικών, ώστε στις 29 Ιανουαρίου 1878, όταν διατάχτηκε η σύμπτυξη του στρατού, 170 υπαξιωματικοί και οπλίτες, με επικεφαλής τον επιλοχία Δημήτριο Τερτίπη, αρνήθηκαν να επιστρέψουν και παρέμειναν στη Θεσσαλία. Όταν στη Λαμία πληροφορήθηκαν το γεγονός οι φίλοι και συμπολεμιστές των επαναστατών, τους κατέλαβε μεγάλη συγκίνηση και αποφάσισαν να ακολουθήσουν το παράδειγμα τους.Έτσι, 96 ακόμη στρατιώτες και υπαξιωματικοί, με επικεφαλής το λοχία Γεώργιο Λάιο, «λιποτακτούν» και αυτοί και ενώνονται με τους προηγουμένους. Μαζί τους ενώθηκαν και πολλοί ντόπιοι εθελοντές και συγκρότησαν δύναμη 330 ανδρών. Αργότερα, ήλθαν από το «Ελληνικό» και άλλα τμήματα. Το πιο αξιόλογο ήταν εκείνο που οδήγησε ο Δημήτριος Σούτσος και αποτελούνταν από 200 άνδρες και ένα ορεινό τηλεβόλο.Το Αρχηγείο της Επανάστασης εγκαταστάθηκε αρχικά στο Σμόκοβο, μετακινήθηκε όμως πολλές φορές, ανάλογα με τις ανάγκες. Ο πολιτικός αρχηγός, που ήταν ο Δ. Σούτσος, είχε εγκατασταθεί στο χωριό Λουτρό Καρδίτσας. Στρατιωτικός αρχηγός είχε ανακηρυχθεί ο λοχαγός του Πυροβολικού Κων. Ισχόμαχος, με βοηθούς τους Γ. Φιλάρετο και Ι. Ιγγλέση. Η Επανάσταση ενισχύθηκε και με πολλά εθελοντικά σώματα Αγραφιωτώνκαι Ρουμελιωτών.Η πορεία της Επανάστασης ήταν ικανοποιητική, γιατί οι αρχηγοί εφάρμοσαν τακτική ανταρτοπόλεμου και απέφευγαν την κατά μέτωπο σύγκρουση σε ανοιχτό πεδίο, με εχθρό οργανωμένο, καλά εξοπλισμένο και πολλαπλάσιο σε αριθμητική δύναμη.
Δόθηκαν και κερδήθηκαν πολλές μάχες και αψιμαχίες, όπως στο Χαλαμπρέζι (Κέδρο), Σέκλιζα, Κουβανάδες Μελισσοχώρι), Μουζάκι, Κρύα Βρύση, Ρούσο, Άγιο Γεώργιο, Ι.Μ. Κορώνας, Ματαράγκα και Πετρομαγούλα Πύργου Κιερίου, στην οποία έπεσε μαχόμενος και ο ηρωικός Λοχίας Γεώργιος Λάιος.
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΛΑΤΑΣ:
ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΣΕΚΛΙΖΑΣ
Οι Τούρκοι είχαν οχυρώσει το λόφο του Αϊ Θανάση στη Σέκλιζα (Καλλίθηρο), τον οποίο υπεράσπιζαν 150-200 εμπειροπόλεμοι Αλβανοί, πολύ καλά οπλισμένοι. Τα ελληνικά τμήματα με επικεφαλής τους Δ. Τερτίπη, Γ. Λάιο, Περ. Θεοδώρου, Δ. Σούτσο, Καλαμαρά, Ζουλούμη και άλλους, κατείχαν τα γειτονικά χωριά Ζογλόπι (Ραχούλα), Βελέσι (Δαφνοσπηλιά), Θραψίμι, Κέδρο και Σμόκοβο, έτοιμους να επιτεθούν.Στις 9 Φεβρουαρίου ο οπλαρχηγός Γαλής προσπάθησε να πολιορκήσει τους Τούρκους στη Σέκλιζα. Ο αιφνιδιασμός όμως δεν πέτυχε και το τμήμα του Γαλή διέτρεξε μεγάλο κίνδυνο. Παρ' όλα αυτά οι επαναστάτες πολιόρκησαν το λόφο. Το μεσημέρι της 10ης Φεβρουαρίου οι επαναστάτες απέκρουσαν μια ίλη τουρκικού ιππικού, που ερχόταν από την Καρδίτσα για ενίσχυση της φρουράς και της προκάλεσαν μεγάλη φθορά.
Μια απόπειρα των επαναστατών να καταλάβουν το λόφο με έφοδο απέτυχε. Λίγο αργότερα κατέφθασε από την Καρδίτσα μεγάλη τουρκική δύναμη από 1000 πεζούς και 150 ιππείς. Οι Έλληνες απέκρουσαν και αυτή την επίθεση και έτρεψαν τους Τούρκους σε φυγή. Τη νύχτα η αλβανική φρουρά του Αϊ Θανάση εγκατέλειψε κρυφά το λόφο και κατέφυγε στην Καρδίτσα. Στις έξι το πρωί την άλλη μέρα (11-2-1878) ξεκίνησε από την Καρδίτσα πολυάριθμος οθωμανικός στρατός από 2.500 πεζούς, με αρκετούς ιππείς και δύο τηλεβόλα, κάτω από τις διαταγές του αρχιστρατήγου Χασάν Πασά.
Όλη την ημέρα έγιναν σκληρές μάχες γύρω από τον Αϊ Θανάση και στα αμπέλια της Σέκλιζας, χάρη όμως στη γενναιότητα των επαναστατών και στο μελετημένο στρατηγικό σχέδιο, οι Τούρκοι κατά το ηλιοβασίλεμα αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν προς την Καρδίτσα, αφήνοντας στο πεδίο της μάχης περί τους 250 νεκρούς. Η τριήμερη μάχη της Σέκλιζας έληξε νικηφόρα για τα ελληνικά όπλα.
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΛΑΤΑΣ:
Η μάχη της Ματαράγκας (21 Μαρτίου 1878)
Η δύναμη των Τούρκων ήταν 4.500 πεζικάριοι, 600 ιππείς και τέσσερα ορεινά τηλεβόλα, με αρχιστράτηγο τον Χασάν Πασά της Καρδίτσας. Ο τουρκικός στρατός είχε παραταχθεί σε δύο σώματα: Το ένα από την πλευρά της Καρδίτσας και το άλλο από Καλυβάκια και Ερμήτσι, προερχόμενο από Λάρισα και Φάρσαλα. Φανερός στόχος τους, η περικύκλωση και εξόντωση των επαναστατών.
Οι ελληνικές δυνάμεις: Στη Ματαράγκα βρίσκονται 40 άντρες με επικεφαλής το λοχία Λάζο. Το σώμα αυτό ενισχύθηκε, μόλις άρχισε η σύγκρουση, με δυο διμοιρίες στρατιωτών από Σοφάδες. Στον Πύργο Ματαράγκας βρίσκονται οι Δημήτριος Τερτίπης και Γεώργιος Λάιος, με το Σώμα των Υπαξιωματικών και των εθελοντών.Στο Μπαταλάρ (Κυψέλη) βρίσκεται ο Δ. Σούτσος, με μικρή δύναμη. Στο Μασχολούρι διανυκτερεύει ο αρχηγός Κων. Ισχόμαχος. Συνολικά οι επαναστάτες διαθέτουν δύναμη 800 περίπου αντρών μόνο, η οποία όμως είναι εξαπλωμένη σε ευρύτατο μέτωπο, μέσα στον κάμπο. Ο άμαχος πληθυσμός έφυγε για τα ορεινά.
Η μάχη άρχισε στις 5 το πρωί της 21ης Μαρτίου του 1878. Αμέσως ο Αρχηγός παρέταξε τα τμήματα του σε επίκαιρα σημεία.Στέλνει τον Κοντογιάννη με το σώμα του για ενίσχυση της Ματαράγκας, το Σισμάνη να καταλάβει τη γέφυρα του Μοσχολουρίου, τον Καλαμαρά στο χωριό Γκέρμπεσι (Καρποχώρι) και ο ίδιος, με μια διμοιρία στρατιωτών, 40 εθελοντές και 11 γενναίους Χαλκιδιώτες, εγκαθιστά το αρχηγείο του στο Μογγολίνο λόφο, δίπλα στην Πετρομαγούλα.
Ο επιλοχίας Δημ. Τερτίπης, με 18 άντρες, καταλαμβάνει τη γέφυρα του Αμπάζ Αγά, θέση επίκαιρη αλλά τελείως ανοχύρωτη, για να ανακόψει την προέλαση του τουρκικού στρατού, που ερχόταν από την Καρδίτσα, και να παρεμποδίζει τις βολές των τηλεβόλων.
Ο λοχίας Γεώργιος Λάιος καταλαμβάνει το λόφο της Πετρομαγούλας και αναλαμβάνει την υπεράσπιση του.Αυτή ήταν. με λίνα λόγια. η διάταξη της μάχης. η οποία προμηνυόταν φοβερή. Η μάχη επικεντρώθηκε σε τρία σημεία: α) Στη Ματαράγκα, όπου 80 επαναστάτες αντιμετώπιζαν 2000 πεζούς, 300 ιππείς και δύο τηλεβόλα, β) Στη γέφυρα Αμπάζ Αγά, όπου μαχόταν ο Δημ. Τερτίπης με 18 στρατιώτες, και γ) Στην Πετρομαγούλα Μογγολίνο, όπου ο Γ. Λάιος και άλλοι, με 60 περίπου άντρες, αντιμετώπιζαν τον κύριο όγκο του τουρκικού στρατού.
Στη Ματαράγκα εκτυλίχτηκαν σκηνές ανείπωτου ηρωισμού, αλλά, μπροστά στο χείμαρρο των εχθρικών επιθέσεων, οι επαναστάτες περί τις 9 το πρωί υποχώρησαν προς το χωριό Πύργος Ματαράγκας.
Στη γέφυρα του Αμπάζ Αγά, οι 18 του Τερτίπη, αφού έριξαν και την τελευταία σφαίρα του γκρα, συμπτύχθηκαν στην Πετρομαγούλα.
Στην κορυφή της Πετρομαγούλας ο Γ. Λάιος, με 16 άντρες, δίνει ομηρική μάχη, αντιμέτωπος με ένα τάγμα τουρκικού στρατού. Πάνω στον αγώνα ο γενναίος σωματάρχης πέφτει. Η Επανάσταση έχασε έναν από τους πιο αφοσιωμένους εργάτες της.
Ο κλοιός γύρω από την Πετρομαγούλα και το Μογγολίνο λόφοσυνεχώς περισφίγγεται. Περί τις 4.30 το απόγευμα Έλληνες και Τούρκοι μάχονται σώμα με σώμα. Η μάχη γίνεται με τις ξιφολόγχες.
Τα πράγματα για τους Έλληνες ήταν πολύ άσχημα όταν «... σώμα 100 περίπου ανδρών φαίνεται σπεύδουν από Μοσχολουρίου».
Ο Δημ. Τερτίπης, στη θέα της ανέλπιστης αυτής βοήθειας διατάσσει αντεπίθεση. Και τότε μια φωνή, ανασπάσαντες τας ξίφολόγχας, ακράτητοι αντεπιτίθενται της Πετρομαγούλας οι ανδρείοι, κατά των προ μικρού επιτεθέντων αυτοίς εχθρών, οίτινες μη δυνάμενοι ν' αντιοτώσι, ήρξαντο υποχωρούντες»
(Μιλτιάδης Σεϊζάνης).
Η μάχη είχε κριθεί. Κατά τις 8 το βράδυ οι Τούρκοι άρχισαν να υποχωρούν κανονικά και οι Έλληνες επαναστάτες αποσύρθηκαν στα ριζά των Αγράφων. Η νίκη είχε ήδη κερδηθεί. Η λαϊκή μούσα ύμνησε αυτή τη μάχη και τον ηρωικό θάνατο του Γ. Λαίου με πολλά δημοτικά τραγούδια. Ένα από αυτά λέει:
«Κορίτσια Σοφαδίτικα, γυναίκες Μασκλουριώτσες φέτος να μην αλλάξετε, φέτος το Καλοκαίρι.
Το Λάιο μας τον βάρεσαν στον Πύργο Ματαράγκας.
Τον κλαίν' οι νύχτες κ' οι αυγές, τον κλαίν' τα μεσημέρια,τον κλαίει κι η δόλια μάνα του...».
Επιστροφή στην Αρχική σελίδα
Posted at 01:19 am by alatas
Permalink
|
|
|
